Vergeetachtig of dement? - Netwerk Dementie Plus Noordwest Veluwe

lettergrootte

Vergeetachtig of dement?

Geheugenproblemen worden soms verward met dementie, terwijl dat niet nodig is. Mensen die depressief zijn hebben bijvoorbeeld ook last van vergeetachtigheid of moeite met de concentratie. Daarnaast komt “normale ouderdomsvergeetachtigheid” voor.
Als iemand ouder wordt, kost het meer moeite om nieuwe informatie op te slaan en eerder opgeslagen informatie op te halen. Veel ouderen gaan zich daarom zorgen maken over hun geheugen. Ze zijn bang dat hun vergeetachtigheid een voorteken is van dementie.

Waarop moet men letten om na te gaan of er sprake is van dementie of normale vergeetachtigheid?
Op de eerste plaats gaat het bij dementie om een zeer ernstige vorm van geheugenproblemen, hetgeen niet te vergelijken is met het af en toe even niet op een naam kunnen komen, de sleutels in de auto laten zitten of een verjaardag vergeten. Gewone vergeetachtigheid wordt vooral gekenmerkt door het feit dat de details van een bepaalde gebeurtenis niet goed meer worden herinnerd. Mensen die lijden aan dementie hebben daarentegen moeite met het onthouden van hele gebeurtenissen, zelfs als die pas kortgeleden hebben plaatsgevonden.
Bijvoorbeeld: de telefoon gaat, men neemt op en voert een gesprek. Vijf minuten later is de dementiepatiënt niet alleen vergeten wie er gebeld heeft, maar zelfs dat er iemand gebeld heeft.

Niet alleen geheugenklachten

Op de tweede plaats heeft vergeetachtigheid alleen betrekking op het geheugen, terwijl bij dementie ook andere hersenfuncties aangetast worden. Allerlei dagelijkse dingen, zoals aankleden, koffie zetten, autorijden en omgaan met geld, gaan moeilijker en kosten meer tijd. Sommige mensen met dementie hebben ook grote moeite met het juist inschatten van normale alledaagse situaties en gaan bijvoorbeeld met hun pyjama aan boodschappen doen.
Ten slotte kan een dementiepatiënt langzaamaan van karakter veranderen en bijvoorbeeld opeens agressief of wantrouwend worden.

Een derde belangrijk verschil tussen normale vergeetachtigheid en dementie ligt in het feit dat vergeetachtigheid in de regel niet leidt tot een verstoring van het dagelijkse leven, waar dementie dat wel doet. Vergeetachtig zijn is lastig, maar kan over het algemeen goed ondervangen worden met geheugensteuntjes, aantekeningen of een agenda. Iemand met dementie echter kan niet meer zelfstandig functioneren en heeft toezicht en/of hulp nodig. Dus wanneer iemand klaagt over het feit dat hij zo weinig kan onthouden, maar wel in staat is om bijvoorbeeld het huishouden te doen, zijn financiën te regelen of zelfstandig ergens naar toe te reizen, is de kans dat er sprake is van dementie klein.

Verschillen tussen vergeetachtigheid en dementie

Hieronder worden in het kort de belangrijkste verschillen tussen normale vergeetachtigheid en dementie weergegeven.

Ouderdomsvergeetachtigheid

Dementie

Bijna iedereen heeft het

Slechts 5-7% van alle mensen boven 65 jaar heeft het

Het is niet abnormaal

Het is een ziekte en dus wel abnormaal

Het is lastig, maar maakt niet hulpbehoevend

Het maakt hulpbehoevend

Heeft alleen betrekking op het geheugen

Meer dan alleen geheugenproblemen

Details van gebeurtenissen vergeten

Hele gebeurtenis niet kunnen herinneren

Achteraf gezien was informatie wel bekend, maar kon tijdelijk niet opgediept worden

Informatie is echt niet terug te vinden in geheugen, is niet (goed) opgeslagen

bron: Alzheimer Centrum Limburg

Als u meer wilt weten over het geheugen en dementie, kijk dan op deze pagina bij Alzheimer Nederland.